فضاهای گردشگری و تفرجگاهی (مانند پارکها، تفرجگاههای طبیعی، سایتهای تاریخی و پیادهراههای اصلی) از مهمترین داراییهای یک شهر هستند که نه تنها کیفیت زندگی شهروندان را ارتقا میدهند، بلکه موتور محرک اقتصاد محلی نیز محسوب میشوند. برای تبدیل این فضاها به مقصدهای جذاب، همکاری نزدیک و تفکیک شده میان «شورای شهر» به عنوان نهاد سیاستگذار و «شهرداری» به عنوان نهاد اجرایی ضرورت دارد.
۱. وظایف شورای شهر: سیاستگذاری، نظارت و برنامهریزی
شورای شهر نقش تعیینکننده در تعیین مسیر توسعه گردشگری شهر دارد. وظایف اصلی شورا در این حوزه عبارتند از:
– تدوین سیاستها و برنامههای کلان: شورای شهر باید در قالب «طرح توسعه جامع گردشگری»، اولویتهای شهر را مشخص کند. (مثلاً تمرکز بر گردشگری طبیعتگردی یا گردشگری تاریخی).
– مصوب کردن بودجه تخصصی: یکی از حیاتیترین وظایف شورا، تصویب بودجههای لازم برای پروژههای نوسازی، احداث زیرساختهای گردشگری و نگهداری از فضاهای تفرجگاهی است.
– نظارت بر عملکرد شهرداری: شورا موظف است نظارت کند که آیا پروژههای ساماندهی طبق استانداردهای زیستمحیطی و گردشگری و با رعایت زمانبندی مشخص اجرا میشوند یا خیر.
– تعامل با ذینفعان و مشارکت عمومی: شورا باید بستری برای شنیدن صدای جامعه محلی، فعالان حوزه گردشگری و سازمانهای میراث فرهنگی فراهم کند تا برنامهها با واقعیتهای اجتماعی همسو باشند.
– وضع قوانین و مقررات محلی: تدوین قوانین مربوط به استفاده از فضاهای عمومی، مدیریت پسماند در تفرجگاهها و کنترل فعالیتهای تجاری در مجاورت سایتهای گردشگری.
۲. وظایف شهرداری: اجرا، مدیریت و عملیاتیسازی
شهرداری وظیفه تبدیل ایدهها و سیاستهای شورا به واقعیتهای ملموس را بر عهده دارد. این وظایف را میتوان به چند دسته تقسیم کرد:
الف) زیرساختهای فیزیکی و مهندسی
– بهسازی مسیرهای دسترسی: بازسازی و آسفالت جادههای منتهی به تفرجگاهها، نصب تابلوهای راهنما و استانداردسازی مسیرهای پیادهروی.
– ایجاد امکانات رفاهی: احداث سرویسهای بهداشتی استاندارد، ایجاد پارکینگهای منظم، نصب نیمکتها، روشنایی مناسب و ایجاد سایهبانها.
– ایمنسازی فضاها: اجرای اقدامات حفاظتی (مانند نردهگذاری در مناطق مرتفع) و اطمینان از پایداری سازهها در برابر شرایط اقلیمی.
ب) مدیریت محیط زیست و منظر شهری
– فضاسازی و منظرسازی (Landscaping): کاشت گیاهان بومی، ایجاد پارکهای موضوعی و حفظ زیباییهای طبیعی موجود در تفرجگاهها.
– مدیریت پسماند: استقرار سیستمهای جمعآوری زباله هوشمند و آموزش شهروندان برای حفظ نظافت فضاها.
– حفاظت از بافت تاریخی: در صورت گردشگری بودن سایتهای تاریخی، شهرداری باید با همکاری سازمان میراث فرهنگی، اقدامات نوسازی را بدون آسیب به اصالت اثر انجام دهد.
ج) مدیریت عملیاتی و خدماترسانی
– حفاظت و نگهبانی: ایجاد سیستمهای امنیتی و استقرار نیروهای نظارتی برای جلوگیری از تخریب یا فعالیتهای غیرمجاز.
– مدیریت تردد و ترافیک: کنترل جریان ورود و خروج خودروها در ایام پیک سفر برای جلوگیری از هرجومرج در مناطق تفرجگاهی.
– ارائه خدمات اطلاعاتی: ایجاد مراکز اطلاعرسانی یا اپلیکیشنهای هوشمند برای معرفی امکانات موجود به گردشگران.
۳. چالشهای مشترک و راهکارهای همکاری
برای دستیابی به یک فضای گردشگری مطلوب، نباید فراموش کرد که این دو نهاد نباید در تضاد باشند. برخی چالشها و راهکارها عبارتند از:
۱. چالش کمبود بودجه: راهکار، حرکت به سمت «شراکت عمومی-خصوصی» (PPP) است؛ به این معنا که شورا با ایجاد فضای قانونی مناسب، اجازه دهد بخش خصوصی در مدیریت و بهرهبرداری از برخی خدمات تفرجگاهها مشارکت کند.
۲. چالش تداخل وظایف: راهکار، ایجاد «شورای هماهنگی گردشگری شهر» است که با حضور نمایندگان شورا، شهرداری و سازمانهای ملی (مانند میراث فرهنگی و محیط زیست) فعالیت کند.
۳. چالش تخریب محیط زیست: راهکار، تأکید شورا بر «توسعه پایدار» و نظارت دقیق شهرداری بر اجرای پروژهها بر اساس استانداردهای سبز.
نتیجهگیری
ساماندهی فضاهای گردشگری، فراتر از یک پروژه عمرانی ساده است؛ این فرآیند نیازمند یک زنجیره متصل از «تصمیمسازی هوشمندانه (شورای شهر)» و «اجرای کارآمد و باکیفیت (شهرداری) است.
تنها در صورت هماهنگی این دو نهاد است که میتوان فضاهای تفرجگاهی را از حالت سنتی و مخروبه، به مقصدهای استاندارد، ایمن و اقتصادی تبدیل کرد که هم رضایت شهروندان را جلب کند و هم باعث شکوفایی شهر شود.
من به عنوان یک شهروند پاوهای بابت آسیب های جدی که به خودروهای شهروندان ومخصوصا مسافران و گردشگرانی که به تماشای طبیعت زیبا و بکر پاوه با وجود این شرایط نابسامان اقتصادی و گرانی افسارگسیخته لوازم یدکی تشریف فرما میشوند احساس شرمندگی میکنمآقایا ن شورا وشهرداری مگر شما اهل این شهر نیستید مگر مسیر دوگردشگاه (سه رده ره و ویمیر)چند کیلومتر میباشد.
درپایان از فرماندار محترم عاجزانه درخواست مینماییم بهاین موضوع ورود نمایند و چاره ای هرچند مقطعی برای این معضل بزرگ بیندیشند.